Mikroplastik w kosmetykach – zagrożenia zdrowotne i regulacje UE

Mikroplastik to zjawisko, które w ostatnich latach zyskało na znaczeniu, szczególnie w kontekście zdrowia ludzi i stanu środowiska. Te niewielkie cząsteczki plastiku, o średnicy nie większej niż 5 mm, znalazły swoje miejsce w wielu popularnych kosmetykach, oferując pożądane właściwości, takie jak działanie złuszczające czy stabilizujące. Niestety, ich obecność w produktach codziennego użytku niesie ze sobą poważne zagrożenia — zarówno dla naszej skóry, jak i dla ekosystemów. Z każdym użyciem kosmetyku, który zawiera mikroplastik, przyczyniamy się do narastającego problemu zanieczyszczenia, które może prowadzić do długofalowych skutków zdrowotnych. W obliczu rosnącej świadomości społecznej oraz regulacji wprowadzanych przez Unię Europejską, coraz więcej osób zaczyna poszukiwać alternatyw, które pozwolą im zadbać o siebie, jednocześnie chroniąc naszą planetę.

Co to jest mikroplastik i jak występuje w kosmetykach?

Mikroplastik to syntetyczne cząsteczki plastiku o średnicy nie przekraczającej 5 mm, które są wykorzystywane w wielu kosmetykach, takich jak peelingi, pasty do zębów, szampony, odżywki czy podkłady. Jego obecność w kosmetykach rozpoczęła się w latach 60. XX wieku, kiedy to zaczęto doceniać jego różnorodne właściwości.

Mikroplastik spełnia w kosmetykach różne role, w tym:

• działanie złuszczające – poprzez usuwanie martwych komórek naskórka,
• stabilizowanie i zagęszczanie formuły,
• działanie okluzyjne – zatrzymywanie wilgoci w skórze.

W kosmetykach można znaleźć dwa główne rodzaje mikroplastiku:

• mikroplastik pierwotny – dodawany celowo do produktów,
• mikroplastik wtórny – powstający z rozkładu większych kawałków plastiku, które trafiają do kosmetyków.

Mimo że mikroplastik nie jest uznawany za substancję toksyczną, jego powszechne stosowanie budzi obawy dotyczące zdrowia i środowiska. Jego obecność w kosmetykach może być także ujawniana w składzie INCI, co pozwala konsumentom na świadomy wybór produktów. Warto pamiętać, że mikroplastik może wpłynąć na jakość kosmetyków, a jego taniość oraz łatwość w pozyskiwaniu sprawiają, że wciąż jest szeroko stosowany w przemyśle kosmetycznym.

Mikroplastik w kosmetykach: zagrożenie dla zdrowia i środowiska

Mikroplastik w kosmetykach stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz środowiska. Jego cząstki, które nie rozpuszczają się w wodzie, zanieczyszczają wody, glebę i ekosystemy, a ich długotrwałe spożycie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

Mikroplastik dostaje się do środowiska głównie poprzez produkty kosmetyczne, w tym peelingi i żele pod prysznic. Po spłukaniu podczas codziennej pielęgnacji, cząstki te trafiają do ścieków, które ostatecznie kończą w rzekach oraz oceanach. Tam są zjadane przez organizmy morskie, co prowadzi do ich akumulacji w łańcuchu pokarmowym, a w konsekwencji mogą znaleźć się na naszych talerzach.

Negatywne skutki mikroplastiku obejmują:

• problem z hormonami – długotrwałe narażenie na mikroplastik może prowadzić do zaburzeń hormonalnych,
• reakcje alergiczne i podrażnienia skóry,
• uszkodzenia komórek – mikroplastik może powodować uszkodzenia na poziomie komórkowym.

Oprócz zagrożeń zdrowotnych, mikroplastik ma także znaczący wpływ na środowisko. Jego obecność w glebie i wodach przyczynia się do zanieczyszczenia ekosystemów, co negatywnie wpływa na biologiczne zróżnicowanie oraz jakość wód. Mimo że mikroplastiki z kosmetyków stanowią tylko 2% całkowitej emisji, to ich wpływ na zanieczyszczenie środowiska jest znaczący.

W związku z tym, aby zminimalizować narażenie na mikroplastik i ochronić zarówno zdrowie, jak i środowisko, warto rozważyć wybór kosmetyków bez zawartości tych substancji oraz wspierać regulacje mające na celu ograniczenie ich stosowania.

Jak mikroplastik wpływa na zdrowie ludzi?

Mikroplastik ma poważny wpływ na zdrowie ludzi, powodując kumulację w organizmie, co może prowadzić do różnych schorzeń. Szczególnie niebezpieczne są choroby hormonalne oraz choroby nowotworowe. Badania wykazały, że stężenie 10 mikrogramów na mililitr mikroplastiku może negatywnie wpływać na żywotność komórek, podczas gdy 20 mikrogramów na mililitr może wywoływać reakcje alergiczne.

Długotrwałe narażenie na mikroplastik wiąże się z:

• uszkodzeniem komórek,
• zaburzeniami hormonalnymi,
• możliwością rozwoju chorób nowotworowych.

Wobec rosnącej obecności mikroplastiku w środowisku, ważne jest, aby zrozumieć jego mechanizmy działania i skutki zdrowotne. Mikroplastik nie jest uznawany za substancję toksyczną w klasycznym tego słowa znaczeniu, jednak jego konsekwencje dla zdrowia są nie do zignorowania. W związku z tym, jeśli uważasz, że narażenie na mikroplastik wpływa na Twoje zdrowie, warto skonsultować się z odpowiednim specjalistą.

Jak unikać mikroplastiku w kosmetykach?

Aby unikać mikroplastiku w kosmetykach, kluczowe jest czytanie składów produktów oraz wybieranie tych, które nie zawierają mikrogranulek ani syntetycznych polimerów. Główne kroki, które można podjąć, obejmują:

• uważne przeglądanie składu INCI, gdzie warto szukać oznaczeń takich jak Polyethylene, Polypropylene, Nylon, Polyester, Polyacrylamide, Acrylates Copolymer oraz Polyurethane,
• wybór produktów z certyfikatami ekologicznymi, które gwarantują użycie naturalnych składników,
• zwracanie uwagi na kosmetyki o działaniu złuszczającym, preferując naturalne ścierniwa,
• ograniczanie stosowania plastikowych opakowań i korzystanie z biokosmetyków,
• wspieranie marek, które eliminują mikroplastik z oferty i angażują się w proekologiczne inicjatywy.

Wszystkie te działania przyczyniają się do zmniejszenia niekorzystnego wpływu mikroplastiku na zdrowie oraz środowisko. Dążenie do bezpieczeństwa kosmetyków i ochrony naszej planety staje się dzisiaj priorytetem dla wielu świadomych konsumentów.

Regulacje dotyczące mikroplastiku w kosmetykach w Unii Europejskiej

Regulacje dotyczące mikroplastiku w kosmetykach w Unii Europejskiej obejmują zakazy, które mają na celu znaczące ograniczenie zanieczyszczenia środowiska przez mikroplastiki. Na mocy Rozporządzenia (UE) 2023/2055, od 17 października 2023 r. wprowadza się zakaz stosowania mikrocząsteczek polimerów syntetycznych w produktach kosmetycznych.

Wprowadzenie regulacji następuje w kilku etapach:

• Zakaz stosowania mikroplastików w materiałach ściernych od 17 października 2023 r.,
• Zakaz w produktach spłukiwanych wejdzie w życie 17 października 2027 r.,
• Pełny zakaz stosowania mikroplastiku we wszystkich kosmetykach planowany na 2035 r.

Komisja Europejska szacuje, że dzięki tym regulacjom uda się ograniczyć zanieczyszczenie środowiska mikrodrobinami plastiku o 30% do 2030 roku. Od 2031 roku wszystkie kosmetyki do makijażu zawierające mikroplastik będą musiały być odpowiednio oznakowane, co przyczyni się do zwiększenia świadomości konsumentów na temat stosowanych w produktach składników.