Struktura Ja a hamowanie agresji

Nasza poprzednia analiza sugerował1, mechanizm, który nazwaliśmy Struktur:: może być źródłem motywacji agresywnej. Tymczasem dałoby się przedstawić fakty wskazujące, ze angażowanie „ja” może zmniejszać natężenie czynności agresywnych. Na przykład w eksperymentach, które aranżowano tak, iż badany mógł się czuć mniej lub bardziej odpowiedzialny za cierpienie partnera, zwiększanie odpowiedzialności zmniejszało natężenie agresji. Natomiast czynniki wpływające deper- sonalizująco (a więc „wyłączające” Strukturę Ja), takie jak anonimowość, rozłożenie odpowiedzialności, sprzyjają zwiększeniu intensywności agresji. W jednym z eksperymentów znanego amerykańskiego psychologa Philipa Zim- bardo okazało się, że młode kobiety, które odbywały eksperyment w specjalnych maskach ukrywających ich tożsamość, reagowały bardziej agresywnie niż wtedy, gdy ich twarze nie były zakryte. Zdaje się to wskazywać na rolę, jaką w hamowaniu agresji odgrywa Struktura Ja. Najprostszym sposobem wyjaśnienia zacytowanych tu obserwacji byłoby stwierdzenie, iż Struktura Ja hamuje takie czynności, które jednostcu mogą w przyszłości zaszkodzić czy to psując jej opinię, czy też narażając na rewanż ze strony ofiary albo jej „stronników”. Tłumaczenie takie w wielu wypadkach może okazać się wystarczające. Jednak nie wyjaśnia ono wszystkiego. To, że sprawa jest bardziej skomplikowana, wychodzi na jaw, kiedy próbuje się określić dokładniej, co właściwie wchodzi w obszar „ja” i jakie są jego rzeczywiste granice?

error: Content is protected !!