Sposób ujmowania osobowości

Człowiek wchodzi w aktywny kontakt ze światem — przystosowuje się doń, ale i tworzy go w sobie właściwy sposób. W kontakcie tym wyraża swoje ustosunkowanie wobec świata osób, świata rzeczy i świata przyrody, wobec instytucji i organizacji społecznych, wobec świata idei i tworów kultury. Owo ustosunkowanie dochodzi do skutku dzięki psychicznym procesom regulacji, które polegają na tym, że człowiek: tworzy w swoim umyśle wyobrażenia i pojęcia o tym, jaki świat jest, jaki może być, jaki był, jaki będzie; dokonuje ocen tego, co widzi, o czym myśli, co sobie wyobraża; reaguje emocjonalnie na to, z czym się styka, oraz na to, z czym może się zetknąć lub zetknął kiedyś; pragnie czegoś, dąży do czegoś, stara się czegoś uniknąć lub przed czymś zabezpieczyć; planuje czynności, tworzy wizje, koncepcje, pomysły, wytwarza nowe konfiguracje dźwiękowe, plastyczne, motoryczne itp.; wykonuje czynności praktyczne; stara się kontrolować swoje oceny, reak cje emocjonalne, motywy, pomysły, wykonywane czynności. Każdą z przedstawionych tu form (czy funkcji) regulacji, jak i ustosunkowania wobec otoczenia można charakteryzować w rozmaity sposób i wydobywać pewne stałe cechy, właściwe poszczególnej osobie lub kategorii osób. Potoczna charakterystyka osobowości na tym na ogół polega. Kiedy powiadamy o kimś, że jest wnikliwym obserwatorem, że ma bogatą wiedzę, że ujmuje świat w sposób prosty — charakteryzujemy jego funkcje orientacyjne. Kiedy z kolei powiadamy, że jest niespokojny, ze wyraża wysoki poziom lęku, że dominuje u niego nastrój przygnębienia, że raz wywołane emocje długo się u niego utrzymują — charakteryzujemy jego funkcje emocjonalne. Kiedy stwierdzamy, że ktoś jest szczery, koleżeński, przyjazny — opisujemy własności usto- sunkowań interpersonalnych (wobec osób), zaś takie stwierdzenia, jak: oszczędny, dokładny, drobiazgowy, porządny — charakteryzują (najczęściej) stosunek człowieka do przedmiotów.

error: Content is protected !!