Skąd mogą się brać te różnice?

Nie można wykluczyć, że ważną rolę odgrywają tu czynniki natury genetycznej. Bezpośrednie dane na ten temat pochodzą z badań nad zwierzętami — uzyskano w nich systematyczne różnice reaktywności wskutek odpowiednich zabiegów selekcyjnych. Dane dotyczące ludzi są pośrednie — stwierdzono związek między reaktywnością a funkcjonowaniem ośrodkowego układu nerwowego oraz układu hormonalnego. Z kolei jest wiele powodów, by sądzić, że czynniki genetyczne mają wpływ na właściwości obu tych układów. Nie można też wykluczyć, że poziom reaktywności zależy od doświadczeń we wczesnym okresie życia. Jest prawdopodobne, że u ludzi, którzy wzrastają w środowiskach bogatych w stymulację, następuje stopniowe obniżenie reaktywności (a przez to wzrost zapotrzebowania na stymulację), natomiast u ludzi żyjących w środowiskach ubogich przeciwnie — reaktywność wzrasta. Można przypuszczać, że jest to konsekwencją zmiany poziomu adaptacji pod wpływem czynników sytuacyjnych; w tym wypadku zmiany te wiązałyby się z trwałymi przekształceniami aparatu regulacji. Za takim przypuszczeniem wydają się przemawiać m.in. obserwacje potoczne wskazujące, że ludzie urodzeni i wychowani w środowiskach wielkomiejskich miewają niższy poziom reaktywności w porównaniu do ludzi, którzy wychowywali się w izolowanych środowiskach wiejskich lub małomiasteczkowych. Za taką tezą przemawiają również dane zebrane przez Andrzeja Eliasza, który badał poziom reaktywności młodzieży wychowywanej w warunkach różniących się pod względem nasycenia stymulacją. Porównując młodzież zamieszkałą w Katowicach i Chorzowie w dzielnicach śródmiejskich i w dzielnicach podmiejskich stwierdził, że poziom reaktywności młodych mieszkańców dzielnic zatłoczonych, hałaśliwych, zagrożonych wypadkami był niższy niż poziom reaktywności młodzieży żyjącej w warunkach podmiejskich.

error: Content is protected !!