Przedmioty i sytuacje

Proces wartościowania podporządkowany jest zasadzie dążenia do uzyskania „zgodności ewa- luatywnej”. Na czym to polega? Otóż przedmioty i sytuacje, z którymi mamy do czynienia, charakteryzują się rozmaitymi właściwościami, spośród których jedne oceniane są jako pozytywne, inne — jako negatywne, jedne — jako ważne, inne — jako błahe. Proces przetwarzania informacji w Sieci Wartości zmierza do takiego stanu, aby to, co dobre, było razem i aby zostało oddzielone od tego, co złe. Taka tendencja do dzielenia rzeczywistości na dobrą i złą ma wielkie znaczenie praktyczne. Aby żyć i rozwijać się, człowiek musi osiągnąć to, co dobre, a unikać tego, co złe. Gdyby w tych samych przedmiotach czy sytuacjach dostrzegał jednocześnie własności dobre i złe i przydawał im równą wagę, to nie byłby w stanie wykonać żadnej czynności, ponieważ każda czynność zmierza do osiągania wartości dodatnich, a unikania ujemnych. Aby poradzić sobie z wie- lowartościowością przedmiotów i sytuacji, człowiek dokonuje rozmaitych „manipulacji na informacjach”: jedne zapomina, inne lekceważy, jeszcze inne wyolbrzymia, dochodząc w ten sposób do uporządkowania doświadczenia pod względem wartości.
Jednak proces wartościowania nie sprowadza się wyłącznie do określania, w jakim stopniu coś jest dobre lub złe i pod względem jakich własności. Proces wartościowania przybiera inną jeszcze formę, którą można opisać jako przypisywanie wartości przedmiotom. Mówiąc o przypisywaniu wartości, mamy na myśli rozpatrywanie przedmiotu jako posiadającego określoną cenność, co wyraża się w dążeniu do jego zachowania, ochrony lub rozwoju. Tak więc przedmiot cenny (będący wartością) wywołuje tendencję do działań na jego rzecz. Treść działań zależy od tego, co jest danemu obiektowi potrzebne, a wysiłek wkładany w działania i ofiary, jakie podmiot gotów jest ponieść, zależą od stopnia wartości przypisanej przedmiotowi.

error: Content is protected !!