Odpowiedzialne zachowania

Przede wszystkim trzeba pamiętać, że nie każda potencjalna motywacja prowadzi do odpowiadających jej zachowań. Na ogół samo pragnienie wykonania nie wystarczy do uruchomienia odpowiednich czynności; trzeba jeszcze, by człowiek miał przekonanie, iż rzeczywiście potrafi zrealizować to, czego pragnie. W teorii motywacji powiada się, że człowiek wybiera określony kierunek działań, jeżeli ma on dlań określoną użyteczność i jeżeli subiektywne prawdopodobieństwo sukcesu nie jest zbyt niskie. Odnosząc to do agresji, można powiedzieć, że oprócz pojawienia się „napędu” agresywnego, musi także powstać przekonanie, że akt agresji da się zrealizować. Jednak spełnienie obu warunków nie prowadzi automatycznie do działania agresywnego, ponieważ obok motywów pobudzających do agresji są też i takie, które ją powstrzymują. Cóż to są za motywy? Etolodzy, badając wewnątrzgatunkową agresję u zwierząt, zwracają uwagę, iż te gatunki, które dysponują niebezpiecznymi instrumentami ataku — mają kły, pazury, potężne dzioby — rozwinęły techniki hamowania agresji. Jak przedstawia to Konrad Lorenz, wystarczy odsłonięcie „w pokorze” obnażonej szyi przez przegrywającego w walce wilka, aby jego przeciwnik zatrzymał swe działania ofensywne. Człowiek, nie wyposażony w niebezpie- ne^ biologiczne instrumenty, nie ma — zdaniem etologów — wrodzonych mechanizmów hamujących. Brak wrodzonych instrumentów walki uzupełnił sobie jednak człowiek z nawiązką, toteż stał się istotą nadzwyczaj niebezpieczną dla innych osobników swojego gatunku. Powiada się więc, iż brak biologicznych zabezpieczeń trzeba uzupełnić iprzez odpowiedni system ¡zabezpieczeń zewnętrznych, zorganizowanych przez społeczeństwo. Na czym mogą polegać owe zewnętrzne zabezpieczenia?

error: Content is protected !!