Obiekty

Mówiąc o położeniu danej struktury zakładamy, że są obszary Sieci Poznawczej mające większe lub mniejsze znaczenie dla jej funkcjonowania — im większe zmiany w działaniu całego systemu wiążą się ze stanem określonego elementu, tym bardziej centralne położenie można mu przypisać. Fakt ten zilustrować najłatwiej na przykładzie takiego sytemu, jak ideologia. W każdej ideologii można wyodrębnić pojęcia podstawowe, które określają treść ideologii i bez których musiałaby się ona rozpaść; tak np. podstawowym pojęciem każdej ideologii narodowej jest po jęcie narodu. Są też takie pojęcia, które można usunąć z systemu lub zmienić bez większej szkody dla całości. Te pierwsze są umieszczone centralnie, natomiast drugie — peryferycznie. W całości Sieci Poznawczej Struktura Ja zajmuje na ogół, ale nie zawsze, położenie bliskie centralnego. U wielu ludzi położenie centralne zajmują inne „obiekty”, takie jak „moje dziecko”, „rodzina”, „ojczyzna”, jakaś „idea społeczna” itp. Wtedy stan pożądany dla tych obiektów może stać się dominującym źródłem motywacji. Strukturę Ja można więc wyobrazić sobie jako swego rodzaju „sztab”, który odpowiada za realizację strategii, jakie jednostka zamierza realizować. Założenia tej strategii mogą wychodzić z owego sztabu, ale mogą również być ich inspiratorem otrzymane zadania, dostrzeżone interesy innych ludzi, system własnych ideałów i pozaosobistych wartości itp. Oczywiście, również i sam ,,sztab” może być, nader często bywa, „autorem strategii” układanej pro domo sua. Innymi słowy, człowiek podejmuje działania, które mają na celu ochronę, podtrzymanie i rozwój samego siebie — własnego „ja”. Tak więc „ja” może być zarówno w pewnym sensie samodzielną instancją regulacji, jak też niezbędnym pośrednikiem dla procesów regulacji inicjowanych w innych obszarach systemu.

error: Content is protected !!