Należy podkreślić

Struktura Ja nie jest organizacją znajdującą się poza Siecią Wartości i Siecią Operacyjną. Ma ona, podobnie jak inne struktury poznawcze, określone położenie w ramach obu porządków Sieci Poznawczej. Kiedy mówimy o roli Sieci Wartości czy Sieci Operacyjnej w powstawaniu zachowań agresywnych, chodzi nam o wskazanie pewnych własności sieci jako całości, a także własności struktur poza „ja”, „umieszczonych” w sieci. można wnosić, że agresja i destrukcja stanowiły dla nich czołową wartość. Jest osobną kwestią, jak dochodzi do uformowania takiej ideologii i jakie konsekwencje psychologiczne pociąga za sobą jej przyjęcie. Można przypuszczać, że prowadzi to do nierozwiązywalnych i autodestruktywnych konfliktów. Nie jest jednak wykluczone, że u wielu ludzi jakieś elementy tego rodzaju wartości da się wykryć i że w zależności od ich roli w systemie mogą one ¡pociągać za sobą większe lub mniejsze psychologiczne komplikacje. W ramach Sieci Wartości spodziewać się można jeszcze innego mechanizmu agresywności. Otóż obiekty, które są „rozmieszczone” w tej sieci, mogą być wartościami dodatnimi i wtedy człowiek zainteresowany jest tym, by je ochraniać, konserwować, doskonalić; ale mogą być one także wartościami ujemnymi, co skłania do ich ograniczania, pomniejszania, zwalczania, niszczenia. Można powiedzieć, że w przypadku wartości ujemnych stan pożądany (z perspektywy podmiotu) jest niższy od istniejącego. Źródła wartości ujemnych można opisać podobnie jak źródła wartości dodatnich. Tak więc przedmiot (osoba) może być wartością ujemną dlatego, że przynosi szkodę jednostce (lub grozi jej szkodą), albo dlatego, że społeczeństwo go potępia. Ujemna wartość jest przypisywana np. grupom dyskryminowanym (w Niemczech hitlerowskich — Żydom, w pewnych kręgach amerykańskiego społeczeństwa — Murzynom). Wartość ujemną przypisuje się też ideologiom (np. w naszym kraju — ideologiom faszystowskim), instytucjom (np. obcemu wywiadowi), zwierzętom (np- wężom) itd. Przypuszczamy, że może dochodzić do wytwarzania wartości mających znak ujemny także na zasadzie wewnętrznych procesów przebiegających w systemie — byłaby to ujemna wartość autoteliczna. Kwestia ta, jako dość szczegółowa i nader dyskusyjna, nie będzie tu omawiana.

error: Content is protected !!