Opieka

Do funkcji wewnętrzno-wynikowych układu wychowawczego zaliczymy również opiekę. Opieką zaś będziemy nazywać czynności mające na celu zaspokojenie potrzeb. Chodzi nam przy tym o potrzeby ludzkie. Równocześnie potrzebę określimy najogólniej jako cechę osoby X polegającą na tym, że osoba ta bez przedmiotu posiadającego cechę Y nie może funkcjonować. Potrzeby związane z rozwojem różnią się więc zasadniczo od potrzeb związanych z niedostatkiem. Jest tak dlatego, ponieważ zaspokojenie tych ostatnich usuwa doznanie braku i hamuje, a nie wzbudza, aktywność. Człowiek, którego np. trawi głód lub brak poczucia bezpieczeństwa przestaje działać, gdy głód mu nie dokucza i gdy nie zagraża mu niebezpieczeństwo. A zaspokojenia, które tu występują, łączą się raczej z przyjemnością, stanowiąc rezultat redukcji napięcia, niż z ogólnym zadowoleniem. Powołując się na obserwacje kliniczne G. W. Allport twierdzi, że człowiek, który wyłącznie szuka redukcji napięcia, jest patologicznym wypadkiem i przykładem osoby emocjonalnie niedojrzałej. W życiu ludzi, którzy tak się zachowują, nie ma nic twórczego. Nie są oni w stanie traktować swego cierpienia, konieczności czekania czy znoszenia frustracji jako zaledwie incydentu w procesie osiągania wartości nadających życiu sens. Natomiast w życiu ludzi normalnych i dajrzałych dominują ich indywidualne preferencje w manifestowaniu swojego „ja”. Interesuje ich raczej podtrzymywanie i ukierunkowywanie napięcia niż uciekanie od niego. A. H. Maslow, uważa, że potrzeby swoiste dla twórczości, czyli potrzeby związane z rozwojem, a więc skłaniające do czynności wyrażających własną indywidualność, rozwijają się tym pomyślniej, im właściwiej są zaspokajane tzw. potrzeby związane z niedostatkiem, a więc te, których niezaspokojenie wiąże się z określonym poziomem deprawacji. Rzecz nie w tym, że człowiek tylko wtedy jest w stanie aktywizować się prospołecznie i twórczo, gdy zaspokojone są jego potrzeby związane z niedostatkiem, ale w tym, że tym bardziej ugruntowana staje się jego motywacja pozaekonomiczna, tym większe prawdopodobieństwo, że dla motywów pozaekonomicznych gotów będzie poświęcić swoje materialne interesy, im pomyślniej uprzednio przebiegała realizacja dążeń wyrażających potrzeby biologiczne i takie potrzeby psychiczne, jak np. potrzeba bezpieczeństwa.

error: Content is protected !!