Funkcje instrumentalne

Poprzednie partie tej części książki poświęciliśmy omawianiu funkcji wynikowych układu wychowawczego obejmującego młodzież wykolejoną społecznie. Teraz natomiast musimy zająć trochę miejsca dla omówienia funkcji instrumentalnych. Funkcje instrumentalne są zdarzeniami warunkującymi funkcjonowanie wynikowe układu. Chodzi tu o funkcje zewnętrzno-instrumentalne i wewnętrzno-instrumentalne. Funkcje zewnętrzno instrumentalne polegają na wyborze osób kierowanych do określonych resocjalizujących układów wychowawczych i na współpracy z innymi układami, zaś funkcje wewnętrzno-instrumentalne przede wszystkim na adaptacji do warunków układu, selekcji we- wewnątrzzakładowej oraz na likwidowaniu napięć i konfliktów dezintegrujących układ wychowawczy. Istniejące obecnie w Polsce zakłady wychowawcze, poza zróżnicowaniem ze względu na płeć wychowanków, różnicują się następująco: 1) dla wychowanków młodszych o normalnym rozwoju umysłowym ze szkołą podstawową; 2) dla wychowanków starszych o normalnym rozwoju umysłowym ze szkołą zawodową; 3) dla wychowanków opóźnionych w nauce ze szkoleniem rzemieślniczym; 4) dla wychowanków opóźnionych w rozwoju umysłowym. W wielu krajach zróżnicowanie zakładów poprawczych uwzględnia też kryterium płci, wieku, poziomu umysłowego, a także uwarunkowanych biologicznie upośledzeń emocjonalnych (np. charakteropatia). Wyróżnia się również zakłady otwarte (dla nieletnich nie stanowiących zagrożenia społecznego) i zakłady zamknięte, gdzie przebywają nieletni, co do których istnieje obawa, że mogą zagrozić zdrowiu i życiu osób spoza zakładu. Dla umożliwienia pełnienia funkcji zewnętrzno-instrumentalnej, polegającej na przyjmowaniu łamiących prawo nieletnich w krąg oddziaływań resocjalizujących, sądy dysponują równocześnie warunkami zabezpieczenia postępowania, które ma przygotować opartą na odpowiednim rozpoznaniu diagnostycznym decyzję. Warunki te stwarzają schroniska, w których zostają zatrzymani tacy nieletni, co do których istnieje przy puszczenie, że będą oni utrudniać wspomniane rozpoznanie. Dla dokonywania tego rodzaju rozpoznania tworzy się w ostatnich latach ośrodki diagnostyczno-selekcyjne, których zadaniem jest prowadzenie badań specjalistyczno-lekarskich, psychologicznych i środowiskowych dotyczących nieletnich, skierowanych przez sądy lub prokuratury.

error: Content is protected !!